Wolne Tory – Anna Jankowska

18 stycznia 2016 Uwolnij dyplom

Tytuł: Koncepcja urbanistyczno-architektoniczna Wolnych Torów w Poznaniu
Autor: Anna Jankowska
Kierunek: Architektura | Politechnika Gdańska
Rok obrony: 2015
Promotor: dr hab. inż. arch. Daniel Załuski

LOKALIZACJA I KONKURS

Wolne Tory to tereny położone wzdłuż linii kolejowej przy Dworcu Głównym w Poznaniu. Obsługiwały niezbędne mu funkcje pomocnicze, które w znacznym stopniu straciły swoje znaczenie z biegiem lat. Aktualnie niszczeją i zarastają, tworząc nieatrakcyjną barierę w przestrzeni miasta. Ich zasięg to niemal 100 ha, spośród których szczególnie podłużne pasmo przylegające od zachodu do dzielnicy Wilda ma ogromny potencjał na atrakcyjne zagospodarowanie.

Anna Jankowska Wolne Tory MINI

Ten właśnie temat zostal poruszony w międzynarodowym Konkursie na „Projekt urbanistycznego zagospodarowania terenów Wolnych Torów w Poznaniu”, który został zakończony jesienią 2015 roku. Najważniejsze wymagania stawiane uczestnikom to:

  • wielofunkcyjność (ze znaczącym udziałem zabudowy mieszkaniowej);
  • połączenia komunikacyjne dzielnic Wilda i Łazarz poprzez kładki, wiadukty, tunele;
  • ukierunkowanie na transport publiczny i ograniczenie ruchu samochodowego;
  • wysoka jakość komunikacji pieszo-rowerowej;
  • dostępność terenów zieleni, sportu i rekreacji.

Niniejszy projekt jest równocześnie pracą dyplomową magisterską jak i odpowiedzią na zadanie konkursowe. Spełnia jego wytyczne i odpowiada na lokalne potrzeby, również dzięki znajomości lokalizacji i środowiska społecznego.

GŁÓWNE IDEE KONCEPCJI

Spośród założeń kształtujących projekt we wszystkich skalach, na szczególną uwagę zasługują trzy idee, będące kluczowymi dla koncepcji.

2 Wolne Tory idee

Rys. 2. Schemat najważniejszych idei: 1 – zachowane obiekty historyczne, 2 – połączenia przestrzenne z istniejącymi i nowymi centrami osiedli, 3 – pasma zieleni odzwierciedlające przebieg torów (opracowanie własne na podstawie załącznika do Regulaminu Konkursu– mapa miejska)

Idea 1: Wolne Tory położone są pomiędzy obszarami, których układ urbanistyczno-architektoniczny w całości podlega ochronie konserwatorskiej, a dla budynków istniejących na terenie projektowym Miejski Konserwator Zabytków wydał zalecenia sugerujące zachowanie najbardziej cennych zabytków architektury przemysłowej. Zaznaczone ciemniejszym kolorem obiekty pozostawiono, dzięki czemu historyczne struktury przenikają się z nową zabudową, urozmaicając również nowoczesną estetykę przestrzeni publicznych.

Idea 2: Obszar projektowy to aktualnie bariera przestrzenna pomiędzy Św. Łazarzem i Wildą, które swoje centra osiedlowe posiadają na rynkach zlokalizowanych w ich środkowej części. Życie toczy się również na głównych ulicach biegnących w stronę ścisłego centrum (ten układ promienny jest charakterystyczny dla całego miasta). Podstawami tworzenia nowych Wolnych Torów stały się więc połączenia przestrzenne pomiędzy sąsiadującymi obszarami oraz wprowadzenie kolejnych kierunków dążących do środka Poznania (odciążających równocześnie aktualny układ). Uzupełnienie tych szlaków o centra oferujące różne funkcje (okręgi na schemacie) zapewnia równomierny rozwój tkanki.

Idea 3: Historyczne Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego były poprzecinane gęstą siecią torów technicznych. Ta bariera liniowa została zamieniona na pasma zieleni, które scalają dzielnicę, uzupełniając ją o deficytowe w tym rejonie przestrzenie do rekreacji. Wpisują się również w ogólnomiejski, pierścieniowo-klinowy system zieleni.

KONCEPCJA – CIEKAWE ELEMENTY

Na całym terenie równomiernie rozmieszczone są obszary o różnych funkcjach wiodących, których lokalizacja determinowana jest odpowiednimi potrzebami każdego przeznaczenia (np. biurowce wzdłuż kolei zapewniają komfortową komunikację, równocześnie będąc barierą dla uciążliwości od ruchu pociągów dla reszty dzielnicy). Wszystkie kwartały są urozmaicone, np. w zabudowie mieszkaniowej partery przeznaczono na lokale usługowe. Całość uzupełniają adaptowane historyczne budynki, będące żywymi pomnikami historii miejsca, służąc równocześnie aktualnym potrzebom użytkowników.

3 Wolne Tory koncepcja

Rys. 3. Koncepcja i wybrane ciekawe detale (opracowanie własne)

Przykładową adaptację Hali silników spalinowych widać na poniższych ilustracjach. Zachowane zostały jedna nawa południowa oraz zachodnia fasada, wybudowane w 1912 roku. Na zarysie reszty obiektu (wielokrotnie przebudowywanego) stworzono nowy kompleks złożony z 4 modułów. Każdy z nich formuje dwukondygnacyjna platforma mieszcząca garaże i usługi w parterach oraz pięciopiętrowe bloki mieszkalne wznoszące się nad jej zielonym dachem. Stara nawa została przeznaczona na wewnętrzną, ogólnodostępną uliczkę pieszą, podobnie jak pozostałe przejścia pomiędzy modułami. W kompleksie harmonijnie łączy się przestrzeń publiczna o poprzemysłowym charakterze z nowoczesnymi obiektami zaprojektowanymi z myślą o wysokim standardzie energooszczędności i komfortu użytkowania.

4 Wolne Tory adaptacja

Rys. 4. Adaptacja i koncepcja dla zabytkowej hali – detal architektoniczny (opracowanie własne)