„Płyta Poznańska” – koncepcja Unity Axis

16 grudnia 2014 Pomysły

Poznań jest miastem o populacji powyżej 550 tysięcy mieszkańców i powierzchni przekraczającej 260 km2. Jest stolicą województwa Wielkopolskiego oraz leży mniej więcej w połowie drogi między Berlinem a Warszawą. W drugiej połowie XIX wieku w mieście powstała kolej, zwiększając tym samym potencjał i pozwalając na ekspansje miasta. Wraz z rozwojem przemysłu kolejowego na przestrzeni ponad 150 lat zmalała potrzeba na grunty zajmowane przez tabor i trakcje kolejowe. Aktualnie Poznań posiada wiele niezagospodarowanych postkolejowych obszarów w centrum miasta. Największym z nich jest teren zwany „wolnymi torami”. Drugi, nie mniej ważny dla rozwoju miasta i jego spójności jest teren od mostu Dworcowego do ulicy Libelta. Właśnie ten teren postanowiliśmy zrewitalizować. Pierwszym krokiem jaki postawiliśmy było porównanie Poznania do miasta o podobnym rozmiarze i populacji Europy Zachodniej – Kopenhagi. Według wielu niezależnych organizacji jest to miasto do życia dla jego mieszkańców. Dodatkowo zostało uznane za najbardziej zielone miasto w Europie otrzymując tytuł Europejskiej Zielonej Stolicy 2014. Już na poziomie porównania statystycznego w Poznaniu można zauważyć problemy z zielenią śródmiejską oraz z udziałem poszczególnych środków transportu w ruchu miejskim. Dlatego postanowiliśmy wykonać szereg analiz w skali miasta aby zgłębić problem.

CPHvPOZ

Kopenhaga vs. Poznań

ANALIZY MIASTA

a5

Komunikacja drogowa

Poznań posiada obszerną sieć drogową, jednak brakuje w niej podziału na strefy ograniczonego ruchu, jak również obwodnic wokół centrum miasta, co skutkuje korkami samochodowymi. Przechodzące przez centrum główne arterie pogarszają jeszcze sytuację. Rozwiązaniem tego problemu może być stworzenie strefy ograniczonego ruchu w centrum oraz budowa ram komunikacyjnych, na które będzie kierowany główny ruch. Dodatkowo arterie przecinające centrum powinny zostać poprowadzone podziemnymi tunelami. Zyskana przestrzeń naziemna może zostać wykorzystana pod komunikację pieszą oraz rowerową, place, tereny zielone, a nawet budynki. Ponadto wpłynie to pozytywnie na spójność miasta.

a2

Komunikacja tramwajowa

Tylko 1/4 powierzchni Poznania ma dostęp do tramwaju. Transport publiczny nie jest przez to wydajny i następuje jego stopniowy zanik. Tramwaj jako drugi po metrze najbardziej efektywny i przyjazny dla środowiska środek komunikacji powinien mieć większościowy udział w transporcie miejskim. Proponujemy przekształcenie większości linii autobusowych na linie tramwajowe, pozostawiając autobus wyłącznie jako transport uzupełniający. Pozwoli to na skrócenie czasu dojazdu do pracy/szkoły/domu. Niewątpliwie stanie się szybszym sposobem poruszania się po mieście niż samochód, co skłoni część mieszkańców do rezygnacji z aut osobowych. Ponadto dobrze rozwinięta sieć tramwajowa pomoże zmniejszyć zjawisko rozlewania się miasta.

a6

Komunikacja kolejowa

Sieć trakcji kolejowych jest bardzo dobrze rozwinięta, jednak jest to sieć pochodząca niemalże w nienaruszonym stanie z 2 polowy XIX wieku i powinna zostać zreorganizowana tak aby dostosować się do aktualnych potrzeb miasta – ekonomicznych i społecznych. Sieć ta przecina miasto w wielu miejscach utrudniając tym samym komunikacje miedzy poszczególnymi częściami miasta. Rozwiązaniem tego problemu może być zmiana dworca głównego z przejazdowego na dojazdowy oraz stworzenie głównego obwodowego ringu kolejowego Poznania. Dzięki temu znacząco ograniczy się ilość przecięć miasta, a rozdział pociągów w poszczególne kierunki będzie miał miejsce z ringu kolejowego. Dodatkowym plusem ringu będzie usprawnienie komunikacji pomiędzy ościennymi dzielnicami. Możliwe jest też rozbudowa trakcji aż do lotniska w Krzesinach, które posiada o wiele większy potencjał rozwojowy niż lotnisko Ławica.

a4

Zieleń

Poznań posiada unikalny na skalę światową system zieleni w mieście. Składają się na niego: łuk zieleni w miejscu dawnych murów średniowiecznych, ring Stubbena, pierścień fortów oraz 5 klinów zieleni. Kliny posiadają największą powierzchnię, jednak są głównie umieszczone na obrzeżach miasta i dostęp do nich ma tylko nieliczna część mieszkańców. Nie można zatem tych terenów zaliczać do zieleni śródmiejskiej. Problemem jest mała ilość terenów zielonych śródmiejskich oraz ich słabe skomunikowanie miedzy sobą. Proponujemy adaptacje wycofanych z użytku torów kolejowych na tereny parkowe łączące ring Stubbena z fortami oraz klinami zieleni.

 a7

Zabudowa

Śródmiejska zabudowa w Poznaniu jest dość zwarta, jednak posiada luki, a mianowicie teren zwany „wolne tory” oraz przestrzeń od mostu dworcowego do ulicy Libelta zwanym „płytą”. Wzdłuż osi ulicy Królowej Jadwigi powstały budynki wysokościowe jak PFC, Delta, Collegium Altum i następne planowane w obrębie tych terenów nowe inwestycje będą również wysokościowe. Proponujemy utworzenie kompleksu o funkcji mieszanej z częściowym ukierunkowaniem na budynki wysokościowe na terenach „wolnych torów” oraz „płyty” tworząc w ten sposób razem z zabudową osi ulicy Królowej Jadwigi trójramienny łącznik ościennych dzielnic: „Poznań Tripod City”. Taki kompleks będzie mieć pozytywny wpływ na rewitalizacje terenów śródmiejskich i ściągnięcie nowych mieszkańców do centrum.

ANALIZY OTOCZENIA

a8

Przykłady adaptacji torów kolejowych

a9

Tereny zielone

ao_biura

Biura

ao_edukacja

Edukacja

ao_kultura

Kultura

ao_usługi

Usługi

ao_zielen

Parki

W bezpośrednim otoczeniu terenu projektowanego „płyty” znajduje się 5 parków: Park Marcinkowskiego, Adama Mickiewicza, Za Zamkiem Cesarskim, Wieniawskiego i Moniuszki. Wchodzą one w skład zielonego ringu Stubbena. Zabudowa miasta ma przewagę funkcji mieszkaniowej. Aczkolwiek można wyróżnić wiele o funkcji edukacyjnej, biurowej, usługowej jak i obiekty kulturalne.

 

IDEA

idea5

1. Teren powinien łączyć otaczające fragmenty miasta na zasadzie sznurowadeł wiążących buty czy kratownicy spajającej całą konstrukcję wraz z zapewnieniem pieszym i rowerzystom jak najlepszych połączeń komunikacyjnych.

idea4

2. Przeniesienie komunikacji samochodowej do podziemnych tuneli.

idea3

3. Adaptacja istniejących torów kolejowych na przestrzeń parkową. Zaokrąglenie narożników trójkątów powstałych przez podział komunikacyjny w celu polepszenia odbioru przestrzeni.

idea2

4. Wzbogacenie przestrzeni miejskiej na danym terenie poprzez adaptację dachów podstaw budynków i ich łączenie w celu utworzenia przestrzeni parkowo -rekreacyjnej oraz drugiego poziomu komunikacji pieszej.

idea1

5. Wzrost nowej zabudowy do punktu łączenia się nowych obszarów.

bilans

Bilans

Projekt na Behance

UNITY AXIS – Mateusz Chodorowski, Sylwester Bereś