Nasze uwagi do budżetu obywatelskiego

18 grudnia 2013 Nasze działania

PBO

Przed zgłoszeniem uwag i propozycji do przyszłorocznego PBO, chcielibyśmy zacząć od podkreślenia wagi definicji budżetu obywatelskiego. Przy podejmowaniu zmian w jego funkcjonowaniu proszę pamiętać, iż jest to demokratyczny proces dyskusji i podejmowania decyzji, w którym każda mieszkanka i każdy mieszkaniec miasta decyduje o tym, w jaki sposób wydawać część budżetu miejskiego lub też publicznego.

Przy obecnej formule PBO, inicjatywę miasta należy traktować bardziej jako konkurs, którego celem jest wyłonienie projektów obywatelskich, niż rzeczywisty budżet obywatelski, który ma m.in. na celu „dostarczenie mieszkańcom informacji i wiedzy na temat sytuacji finansowej miasta oraz zagadnień związanych z planowaniem budżetu.”

To prawda, BO powinien dotyczyć przede wszystkim środków przeznaczonych na inwestycje. Nie zgadzamy się jednak z argumentacją pana prezydenta, iż podniesie BO o 10 milionów, to rezygnacja z inwestycji o wartości 200-250 mln zł, które mogłyby zostać dofinansowane przez dotacje europejskie. Idąc bowiem tym tropem, czy nie moglibyśmy zliczyć 10 milionów, które wydawane są co roku np. na remont stadionu (3,5 mln w 2014), naprawę fontanny na Placu Wolności czy remont chodników w wersji tymczasowej (vide: Most Teatralny)? Nie mówiąc o obsłudze zadłużenia miasta, która wynosić będzie w 2014 81 milionów złotych! Co więcej, skoro pomysły mieszkańców dotyczą często np. budowy dróg rowerowych, dlaczego nie wesprzeć ich pomysłów dotacjami europejskimi, nawet jeżeli miałoby to wydłużyć proces realizacji danego projektu.

Mamy też obawy co do promocji PBO przez Urząd Miasta, a raczej edukacji mieszkańców w zakresie funkcjonowania budżetu obywatelskiego. Uważamy, iż kampania informacyjna wykorzystująca różne media i środki przekazu nie jest wystarczająca. Potrzebny jest szereg działań edukacyjnych, które pogłębią wiedzę mieszkańców i w ten sposób wypełnią jedno z trzech głównych założeń PBO, które cytowaliśmy w drugim akapicie.

Wychodząc więc z założenia, iż formuła na której bazuje PBO nie jest zgodna z rzeczywistym pojęciem budżetu obywatelskiego, proponujemy jej diametralną zmianę. Wzorem pierwszego budżetu partycypacyjnego wprowadzonego w brazylijskim Porto Alegre, proponujemy następujący kalendarz działań:

I. Marzec – czerwiec

Rozpoczęcie budżetu obywatelskiego od szerokiego programu edukacyjnego, który informowałby mieszkańców nie tylko o funkcjonowaniu BO, ale także o mechanizmach i kalendarzu prac nad pełnym budżetem.

Program realizować można za pośrednictwem Rad Osiedli, instytucji typu CK Zamek, Wyd. Posnania itp.

Równolegle w ramach działalności Rad Osiedli proponujemy zorganizować szereg dyskusji. W każdej z nich udział brał(a)by reprezentant(ka) Urzędu Miasta, Rada Osiedla oraz mieszkańcy. Spotkania miałyby na celu ustalenie listy priorytetów potrzeb danych dzielnic w zakresie inwestycji oraz służyłyby zebraniu pomysłów mieszkańców. Na finałowej dyskusji mieszkańcy podlegający danej RO, za pomocą głosowania, wybieraliby po 5 projektów, które przechodziłyby do kolejnego etapu BO.

II. Lipiec – październik

RO wraz z mieszkańcami zbierają się w ramach tzw. dużych dzielnic (Stare Miasto, Nowe Miasto, Jeżyce, Wilda, Grunwald) podczas których trwa dyskusja na temat zgłoszonych projektów. Na ostatnim spotkaniu, w głosowaniu, zebrani wybierają po 5 priorytetowych pomysłów, które następnie zostaną poddane głosowaniu przez ogół mieszkańców Poznania.

III. Listopad

Organizacja powszechnego głosowania mieszkańców Poznania nad 25 projektami. Każdy z mieszkańców może wybrać po jednym pomyśle z dzielnicy. 5 projektów, które zebrałyby największą liczbę głosów mieszkańców, zostałyby wpisane do budżetu.

Pozostałe uwagi

Wprowadzając zaproponowane przez nas ramy, BO powinien wzrosnąć do 30 milionów, tak by zapewnić jak najbardziej prawdopodobną realizację każdego z projektów.

Warto też dodać, że w obliczu zróżnicowania dzielnic Poznania, wynikającej z poziomu ich zaludnienia i aktywnego „zbierania głosów” przez niektóre wnioskujące w BO podmioty, wnioski dotyczące mniejszych obszarów czy też potrzeb o mniejszym zakresie terytorialnym, w obecnej formule, mają znikome szanse na realizację (przykład dużych dzielnic typu Rataje, gdzie głosy zbierane są przez administratorów wielopiętrowych bloków).

Nasza propozycja oddawania głosu na projekty w poszczególnych dzielnicach stwarza tym samym równiejsze szanse ich realizacji, bez względu na wielkość dzielnicy.

Postulujemy również dopuszczenie do głosowania osób, które ukończyły 16. rok życia. Angażowanie najmłodszych mieszkańców w proces kształtowania miasta, to jeden z niezbędnych wymogów kształtowania społeczeństwa obywatelskiego. Uważamy również, iż do głosowania powinny zostać dopuszczone osoby, które są w Poznaniu zameldowane tymczasowo. Jest to o tyle istotne, iż od 1 stycznia 2016 roku zostanie zniesiony obowiązek meldunkowy i warto jak najszybciej angażować w PBO ludzi, którzy nie są stale zameldowani w naszym mieście.

Dla przejrzystości całego procesu proponujemy również stworzyć osobną stronę internetową, na której zamieszczane byłyby wszelkie informacje dotyczące PBO i dzięki której mieszkańcy mieliby stały dostęp do informacji związanych z budżetem obywatelskim.

Zdajemy sobie sprawę z pewnej ogólności naszej propozycji, ale mamy nadzieję, że przedstawiony pomysł zachęci zarówno Urząd Miasta, jak i mieszkańców, do odważnego myślenia o Poznańskim Budżecie Obywatelskim. My natomiast jesteśmy otwarci na dyskusję i z chęcią pomożemy we wprowadzaniu ewentualnych zmian w PBO.

Zdjęcia: Anna Woźniak [cc: flickr.com]